Beleggen in China is sprong in het diepe

AMSTERDAM - De Chinese aandelenmarkten zijn steeds toegankelijker voor beleggers uit het buitenland. Maar het risico is soms groot. 'Ik zou dat aandeel met geen tang willen aanraken.'
'Als je het over volatiliteit op de beurs hebt, heb je het in China over rondtrekkende waanzin. Dan duiken de beleggers weer massaal op technologie-aandelen, dan weer op de oude economie, dan weer op iets anders. De actie is altijd waar het nieuwe is.'
Strateeg Ajay Kapur van Citigroup in Hongkong is uitgesproken kritisch over de Chinese aandelenmarkt in Shanghai en Shenzhen. Hij heeft zijn portefeuille opgeschoond en zit nu ondergemiddeld in Chinese aandelen. En niet alleen vanwege de heftige schommelingen. Kapur: 'Het ontbreekt Chinese bedrijven echt niet aan groei, maar ze hebben gewoon te veel concurrenten. Dat ondergraaft hun resultaten.'
Natuurlijk is er ook een positief verhaal te vertellen, zegt de econoom. 'Je kunt kijken naar de ratio van het aantal veertigers ten opzichte van het aantal twintigers. De eerste groep wil aandelen kopen om zekerheden voor hun pensioen te hebben. Over een paar jaar komen de mensen uit de tijd van de 'één-kindpolitiek' in hun veertiger jaren. En die gaan dus in de aandelen.'
B-aandelen
Buitenlandse beleggers kunnen straks de sprong in het diepe van de Chinese aandelenmarkten wagen. Beleggen voor buitenlandse partijen is op zich al enkele jaren mogelijk, maar dan wel in zogenoemde B-aandelen, aandelen van Chinese bedrijven in dollars (Shanghai) of Hongkong-dollars (Shenzhen). Maar B-aandelen gelden als onaantrekkelijk, de liquiditeit valt tegen.
Door het in december 2002 ingevoerde QFII-programma krijgen buitenlandse beleggers ook de kans in A-aandelen te stappen. Dat zijn stukken van Chinese bedrijven, genoteerd in de valuta renminbi. Citigroup, Morgan Stanley , UBS en sinds gisteren Deutsche Bank hebben toestemming voor deze handel. ING zit in de wachtkamer.
De buitenlandse partijen stappen vooralsnog niet 'groot' in. Zo heeft Citigroup $ 75 mln beschikbaar. Dat is een schijntje ten opzichte van de marktkapitalisatie van de beurzen in Shanghai en Shenzhen, die najaar 2002 $ 534,3 mrd was, met 1212 noteringen. Ter vergelijking: Hongkong zat toen op $ 453,5 mrd, met 803 noteringen.
Overgewaardeerd
Voor de buitenlandse bedrijven geldt vooral dat ze op de markt aanwezig willen zijn, voor als de handel in een later stadium interessante kanten krijgt. Op dit moment gelden Chinese aandelen als overgewaardeerd, terwijl Chinese beursgenoteerde bedrijven schandaal aan schandaal rijgen. De Volksrepubliek kende in februari zelfs de primeur van een 'class action-zaak', een collectieve aanklacht. Een kleine vierhonderd beleggers spanden een proces aan tegen Daqing Lianyi Petrochemical, dat bij zijn beursgang in 1996 cijfers vervalste en toezichthouders omkocht.
Analisten stellen dat Chinese bedrijven die de tucht van een transparanter systeem aandurven, een notering aanvragen in Hongkong. Dit zijn de zogenoemde H-aandelen. Het interessante van deze stukken is dat er vaak ook een notering in China is, in de vorm van een A-aandeel dus. Aangezien de koers-winstverhouding van H-aandelen een stuk lager ligt dan bij A-aandelen, liggen er arbitragemogelijkheden.
Zo ver is het nog niet omdat het kapitaalverkeer naar en van China nog niet vrij is. Daar zijn wel wat aanzetten toe, getuige het al genoemde QFII-programma. En de financiële markten speculeren al maanden over 'QDII', waarbij Chinese beleggers in het buitenland actief kunnen zijn. Geruchten over QDII leidden vorige maand tot stijgende koersen in Hongkong, want daar zouden Chinese beleggers neerstrijken, was de verwachting.
Maar of er werkelijk veel geld naar Hongkong vloeit, valt te betwijfelen. De Chinese overheid is er vanwege de discount van H-aandelen ten opzichte van A-aandelen niet happig op al te voortvarend het kapitaalverkeer vrij te maken. Dat zou tot enorme geldstromen van en naar China kunnen leiden, met de turbulentie op de beurs en mogelijke sociale onrust die daarbij hoort.
Renminbi
Verder is de Chinese munt renminbi ondanks buitenlandse druk daartoe nog niet vrij verhandelbaar. 'We verwachten niet dat Hongkong binnen twee jaar wordt opengesteld', zegt broker Arjen Kuenen van zakenbank BNP Paribas dan ook. 'Wat je recent in Hongkong zag, was vooral een liquiditeitsrally.' De geldhoeveelheid in China groeide de afgelopen maanden razendsnel. Kuenen: 'Je moet je ook afvragen of de Chinese particuliere belegger werkelijk in Hongkong kan instappen.' De overheid stelt enorme vermogenseisen aan deelnemers aan QDII, verwacht hij.
Uitbundige handel vanuit China en in China is dus nog niet te verwachten. Citigroup-analist Kapur verwoordt de scepsis van velen. 'Ik zou dat aandeel nog niet met een tang willen aanraken', zegt hij over de recente aandelenplaatsing in Hongkong van een bedrijf uit Shanghai. Hij heeft te vaak meegemaakt dat mooie verhalen bij beursgangen niets waard bleken. 'Dan zeggen ze bijvoorbeeld dat het bedrijf in kwestie nauwelijks concurrenten heeft. Maar uiteindelijk blijkt die concurrentie er toch te zijn, en is ze moordend.'